TAKSJE [niem. < gr.], taktyzmy, biol. jedne z elementarnych rodzajów wrodzonego
zachowania się zwierząt; reakcje swobodnie poruszających się organizmów
zwierzęcych i roślinnych, polegające na aktywnym przyjmowaniu przez nie
określonego położenia względem zewn. czynnika bądź to kierunkowego (np. światła,
siły ciężkości, jak w fototaksji, chromotaksji, geotaksji), bądź
charakteryzującego się gradientem (np. temperatura, stężenie substancji chem.,
jak w termotaksji, chemotaksji), bądź też działającego na część powierzchni
ciała (jak w tigmotaksji). W bazotaksjach w sposób wrodzony jest przyjmowany
stały (bazowy) kąt może on być prosty lub inny, często wynosi 0 lub 180; przy
taksji dodatniej organizm kieruje się ku bodźcowi, przy ujemnej w stronę
przeciwną (co zachodzi wskutek mechanizmu telotaksji albo tropotaksji). Dowolny
kąt jest utrzymywany w wyższych formach taksji menotaksji (kompasowa reakcja,
astrotaksja); w nich taksje, jako składowe kierunkowe, współdziałając z
ortokinezą, zw. kinezą podstawową, dają zorientowany ruch postępowy organizmu,
tzw. zachowanie taktyczne, czyli elazję o dużym znaczeniu dla orientacji
przestrzennej podczas wędrówek zwierząt (np. ptaków); mają więc znaczenie dla
zachowań instynktowych.
bidony - pelet barlinecki